De Raad van State legt een nieuwe bom onder de hervorming van Financiën, die al sinds 2002 in de soep draait. Een recent arrest vernietigt de samenstelling van het directiecomité. Dat heeft verstrekkende gevolgen voor de werking van de belastingdiensten: alle beslissingen die de jongste tijd genomen werden, dreigen in de prullenmand te belanden. "Er zijn bazen voor structuren die niet bestaan en de bestaande structuren hebben geen bazen", zo vat sp.a-Kamerlid Dirk Van der Maelen de malaise samen.

Het departement Financiën dreigt helemaal vast te lopen. De fiscus zit nu al bijna twee jaar zonder een echte topmanager omdat de regering verzuimt er een aan te stellen. En nu maakt de Raad van State in een arrest van 13 februari, dat voorlopig slechts binnen een klein clubje op Financiën circuleert, brandhout van de manier waarop minister van Financiën Didier Reynders de Coperfinhervormingen heeft aangepakt. De hervorming was een onderdeel van de paars-groene modernisering van de ambtenarij en moest de belastingdiensten klantvriendelijker en efficiënter maken.

Zeven jaar na datum staat de fiscus zogoed als nergens, zegt nu ook de Raad van State. Die besluit dat de "Coperfinhervorming nog altijd in het voorgeborchte zit; dat niets laat vermoeden dat het er binnenkort zal uitraken en zelfs niet dat het er ooit zal uitraken". "De enige concrete realisatie", zo vervolgt het arrest, "bestaat uit de aanwerving van managers, zonder hen evenwel opdrachten toe te wijzen", terwijl "de toestand zo chaotisch is omdat managers tegen een grote kostprijs worden gerekruteerd om niet-bestaande diensten niet te leiden".

In mensentaal: de structuren van de fiscus zijn in 2002 hertekend en er werden ook managers aangesteld voor de nieuwe diensten. Alleen is het voetvolk nooit in het nieuwe organogram ondergebracht. "Er zijn bazen voor structuren die niet bestaan en de bestaande structuren hebben geen bazen", zo vat sp.a-Kamerlid Dirk Van der Maelen de malaise samen. Hij noemt het arrest "een striemende aanklacht tegen jaren van non-beleid".

Ironisch genoeg werd de zaak bij de Raad van State aangespannen door Philippe Jacquij, gewezen kabinetschef van Reynders. Die had weliswaar een mooi postje uit de brand gesleept in de nieuwe structuren, maar kreeg geen zitje in het directiecomité van de fiscus. En aangezien de voorschriften van Coperfin bepalen dat álle managers daarin mogen, vocht hij het KB aan waarin Reynders de samenstelling van het directiecomité bekrachtigd heeft.

De impact voor de zo al geteisterde belastingadministratie is niet min, want op basis van bovenstaande argumentatie ziet de Raad van State geen andere mogelijkheid dan het directiecomité te ontbinden. Dat betekent dat ook alle handelingen van dat directiecomité ongeldig worden.

Het arrest heeft dus verstrekkende gevolgen, want het directiecomité was net klaar met de benoeming van 45 gewestelijke directeurs, zeg maar de mensen die de fiscus op het terrein moeten doen draaien. Hun benoeming sleept al aan sinds 2002 en moest al eens volledig worden overgedaan door het huidige directiecomité omdat de samenstelling van het vorige ook al niet reglementair was.

"Nu de Raad van State het directiecomité vernietigt, worden alle handelingen ongeldig", bevestigt vakbondsman Aimé Truiens (ABVV). "Dat betekent dat alle benoemingen nog maar eens moeten worden overgedaan. Het huidige comité was net klaar met de regularisatie van de beslissingen van het vorige. Dit katapulteert ons opnieuw jaren terug in de tijd."

© 2009 De Persgroep Publishing