Veertien topspeurders naar fiscale fraude en vijf parlementsleden vragen alle partijen 'om een parlementaire onderzoekscommissie op te richten over de aanpak van de grote financiële en fiscale dossiers van de laatste vijftien jaar, die systematisch mislukken'. Dirk Van Der Maelen heeft een voorstel klaar om de verjaring van grote fraudedossiers tegen te gaan.

De petitie belandde gisteren per aangetekend schrijven bij alle partijvoorzitters met uitzondering van het Vlaams Belang. De ondertekenaars zijn twee directeurs van de fiscus, drie hoofdinspecteurs, drie inspecteurs, twee fiscale experts en drie adjunct-experts plus de voorzitter van de NUOD, een van de vakbonden van de ambtenaren van Financiën. Stuk voor stuk mensen die sinds de vroege jaren '90 betrokken waren bij zeer zware fraudedossiers. 'Eenvoudige lezing van de persartikels van de laatste twaalf maanden staat toe vast te stellen dat het gevecht tegen deze grootschalige financiële en fiscale misdrijven (KB Lux, kasgeldvennootschappen, FBB, Didier Pineau-Valencienne,...) fundamenteel ondoeltreffend is', klagen ze. 'En dan nog betreffen die artikels enkel het topje van de ijsberg.' De afzender van de petitie is fiscaal expert Paul Dumbruch. 'Ach, ik ben niet eens bang, want door de alarmklok te luiden doe ik niet meer dan mijn burgerplicht. Maar veel belangrijker dan mijn naam is dat deze groep van doorgewinterde fraudejagers zich achter deze oproep schaart.' De vaststelling dat de grote fraudedossiers spectaculair floppen, klopt alvast. Een jaar geleden werd de Franse topindustrieel Didier Pineau-Valencienne schuldig bevonden aan het oplichten van zijn Belgische aandeelhouders. Desondanks werd hij niet bestraft omdat de rechter vond dat hij onredelijk lang op een uitspraak had moeten wachten. Sindsdien wordt steeds vaker de verjaring uitgesproken in grote fraudedossiers. Eind maart was dat weer het geval in een ophefmakende zaak: de FBB-fraude van AnHyp (nu AXA) via Uruguay. FBB staat voor 'forfaitaire buitenlandse belasting', een inmiddels afgeschafte belastingaftrek van 15procent voor inkomsten uit het buitenland. Midden de jaren '90 diende de fiscus klacht in tegen veertien banken die ten behoeve van hun grootste klanten een handel in valse FBB-aanspraken hadden opgezet via Italië, Zuid-Korea en Uruguay. De staat vorderde uiteindelijk 390miljoen euro gederfde belastingen terug van deze banken en hun klanten. 'Met de FBB-fraude was zowat 15miljard oude franken gemoeid, verspreid over honderden dossiers', zeggen onze klokkenluiders. 'De nu verjaarde AnHyp-fraude via Uruguay was goed voor dik 4miljard frank daarvan: 3,2miljard ontdoken belastingen en een klein miljard aan geheime commissielonen voor de tussenpersonen. Dat deze zaak kan verjaren, is bijzonder wraakroepend want onderzoeksrechter Jean-Claude Van Espen vond manifeste bewijzen voor grove valsheid in geschrifte.'

Kasgeldfraude

Van Espen heeft publiekelijk geklaagd dat hij over te weinig speurders beschikte om deze en andere FBB-onderzoeken tijdig tot een goed einde te brengen. Sterker, negen van de veertien door de fiscus aangebrachte fraudedossiers werden zelfs nooit onderzocht door de parketten. 'Een hemeltergende catastrofe. Een procureur moet van zo'n dossier een topprioriteit maken om verjaring te voorkomen. In de AnHyp-affaire twijfelden zelfs de betrokkenen niet aan hun schuld, want twee van hen zijn naar Uruguay gevlucht waar ze hun naturalisatie hebben aangevraagd.' Het AnHyp-debacle is hun voornaamste drijfveer om met deze petitie de nationale politiek onder druk te zetten. Dumbruch: 'We schreven ook een handvol parlementairen aan die in de loop van onze onderzoeken altijd aan onze kant stonden: kamerlid Dirk Van der Maelen (SP.A) maar ook oud-minister Jean-Jacques Viseur (CdH), senator Josy Dubie (Ecolo), kamerlid Eric Massin (PS) en François-Xavier de Donnea (MR) als voorzitter van de kamercommissie Financiën. Ze hebben allemaal de petitie mee ondertekend. Dat de Donnea tekende, heeft mij eigenlijk een beetje verrast. Maar uiteindelijk bleek hij even verontwaardigd en geschokt door de schandalige verjaring van de AnHyp-fraude als ikzelf.' Dumbruch ziet een hoopgevend teken: twee weken geleden werd in Antwerpen een topman van het bedrijf Quintessence veroordeeld wegens kasgeldfraude. Dat is een vorm van zwendel die vaker wordt toegepast bij de verkoop van grote concerns. Er lopen zo'n zeventig onderzoeken tegen kasgeldvennootschappen die samen goed zijn voor 300miljoen euro aan ontdoken belastingen. 'Die eerste veroordeling is hoopgevend maar waarborgt natuurlijk nog niet de goede afloop van de andere dossiers. Eén zwaluw maakt de lente niet, zeggen wij ook in het Frans. Ik vrees voor verjaring van vrijwel alle andere grote dossiers, met inbegrip van KB Lux.' Vandaar dat hij en zijn collega's speurders, geruggensteund door de vijf volksvertegenwoordigers, aan de partijvoorzitters vragen om een parlementaire onderzoekscommissie aan het werk te zetten om het hoe en waarom van deze mislukkingen uit te vlooien. Waarom geen genoegen met een externe audit van deze fraudedossiers? 'Omdat alle grote auditbureaus, soms in erge mate, betrokken zijn bij deze dossiers.' Onlangs tikte het Antwerpse gerecht bijvoorbeeld Ernst & Young zwaar op de vingers vanwege betrokkenheid bij het kasgeldfraudedossier tegen Hugo Van Praag.

Maystadt en Reynders  

De klokkenluiders formuleren hun vraag beleefd: hoe kan zware fraude onbestraft blijven? 'Is het nodig te benadrukken dat zonder een doeltreffende strijd tegen de grote fiscale fraude er geen gelijkheid is voor allle belastingplichtigen voor de fiscale wetgeving?' Maar voor zichzelf heeft de initiatiefnemer de antwoorden al gevonden: 'Deze dossiers werden en worden gesaboteerd, door zowel de fiscale administratie als door het gerecht.' Actieve en passieve combinatie, zegt hij: 'Ik heb meegemaakt hoe oud-minister Philippe Maystadt (CdH) actief druk uitoefende in sommige van deze dossiers. Ambtenaren zijn niet altijd even moedig. Didier Reynders is handiger, door de zaken gewoon op hun beloop te laten. In de wetenschap dat bij het gerecht dergelijke moeilijke fraudedossiers steevast onderaan de stapel worden gelegd. Soms krijg ik de indruk dat het de bedoeling is van onze regenten om van België een fiscaal Panama te maken voor het bedrijfsleven, maar dan properder aangekleed.'

© 2007 Vlaamse Uitgeversmaatschappij NV

Reactie Dirk Van der Maelen:

Diagnose:

 Op dit ogenblik is er bijna geen samenwerking mogelijk tussen de parketten en de fiscale administratie. Dit vormt een groot obstakel in de fiscale fraudebestrijding. De strikte scheiding tussen het fiscaal onderzoek en het strafonderzoek en het verbod op een doorgedreven samenwerking tussen het openbaar ministerie en de fiscale administratie hebben tot gevolg dat het onderzoek in fiscale fraudezaken vaak voor een groot deel door het parket moet worden overgedaan. Vandaar de veelvuldige berichten over de zeer lange doorlooptijd van fiscale fraudeonderzoeken. Dit is niet langer aanvaardbaar. Een ander knelpunt in de strijd tegen de fiscale fraude is het gebrek aan fiscale expertise bij het parket. Bovendien kunnen de parketten onvoldoende beroep doen op de fiscale expertise die bij de fiscale administratie berust.

 Remedie:

 Fiscus en parket moeten beter samenwerken. In de eerste plaats moet sneller beslist worden of een dossier administratief of strafrechterlijk afgehandeld zal worden. Zo wordt dubbel werk vermeden en is de looptijd van het onderzoek korter. 

 Net zoals in Nederland en Duitsland en in ons land bij de handhaving van de sociale en economische regelgeving, de regelgeving inzake stedenbouw, leefmilieu, volksgezondheid, moet het bij de handhaving van de fiscale reglementering mogelijk zijn dat het parket beroep doet op de knowhow en expertise van de fiscale administratie. De fiscale ambtenaren werken dan mee aan het onderzoek onder leiding en verantwoordelijkheid van de magistraat belast met het onderzoek.

 Voorstel:

 De diagnose die ik maak en de remedie die ik voorstel is niet nieuw. In 2005 heb ik een wetsvoorstel ingediend dat een betere samenwerking tussen fiscus en parketten regelt. Het parket kan dan, veel meer dan nu, beroep doen op de knowhow en expertise van de fiscale administratie. De looptijd van het onderzoek wordt korter doordat sneller beslist wordt of het dossier strafrechterlijk of administratief wordt afgehandeld.