Sommige pleiten voor de oprichting van een Bad Bank. Dat is voor sp.a onaanvaardbaar. "Het is niet eerlijk dat de overheid, dus de belastingbetaler, voor de slechte kredieten zou moeten opdraaien en dat de winsten alleen naar de aandeelhouders zouden gaan." Dat heeft Dirk Van der Maelen vandaag gezegd in de Zevende Dag.

De overheid heeft de banken staatsgaranties verleend ter waarde van 250 miljard euro en al meer dan 20 miljard euro in de banken gepompt. Maar blijkbaar is er nood aan een tweede reddingsoperatie. Sommige pleiten nu voor een Bad Bank. Dat is voor sp.a totaal onaanvaardbaar. Het is niet eerlijk dat de overheid, dus de belastingbetaler, voor de slechte kredieten zou moeten opdraaien en dat de winsten alleen naar de aandeelhouders zouden gaan. Laten we niet vergeten dat in de financiële sector de voorbije jaren monsterwinsten zijn geboekt, maar dat die sector zowat het minst belastingen betaalt van allemaal. Wie nu voorstelt dat de belastingbetaler de verliezen van de banken op zich moet nemen zodat zij verder kunnen met hun ‘business as usual' is crimineel.

Elke nieuwe overheidssteun aan de financiële sector moet nu gepaard gaan met overheidscontrole, en dus met aandeelhouderschap. Alleen door een gedeeltelijke of volledige nationalisering kunnen we zorgen voor stabiliteit, nieuwe ontslagen vermijden en ervoor zorgen dat kredieten aan normale voorwaarden worden verstrekt. De overheidscontrole moeten we ook als hefboom gebruiken om de activiteiten van die banken in belastingparadijzen te stoppen. Het is niet normaal dat banken die door de overheid gered worden, vanuit belastingparadijzen blijven werken.

En als op termijn de aandelenkoersen weer stijgen, en dat zal ongetwijfeld gebeuren, zal het aandeelhouderschap van de overheid een goede investering blijken. Dan kan de overheid ofwel haar aandelen met winst verkopen en heeft de belastingbetaler zijn geld terug ofwel kan de overheid die aandelen houden en blijvend impact hebben op de banksector.

Ik denk dat we ook deze laatste piste moeten onderzoeken. Sommigen zien een nationalisering van de banken als louter tijdelijke maatregel om een bank op te lappen en dan weer zo snel mogelijk los te laten. Het meest gebruikte argument om een bank niet in handen van de overheid te houden is dat de overheid niet de beste bankier is. Maar als er iets duidelijk is geworden, dan is het wel dat bankiers niet de beste bankiers zijn. Misschien is een combinatie van bankiers en de overheid wel een goede oplossing.

Een bank moet een bank zijn

We moeten streven naar een economie die ten dienste staat van de mensen en een financiële sector die ten dienste staat van de economie. Een bank moet een bank zijn. De activiteit van een bank bestaat in essentie in het lenen en ontlenen van geld, waarbij een vergoeding wordt gegeven voor het plaatsen van geld, en een vergoeding wordt gevraagd voor het ontlenen van geld. Maar steeds meer banken hebben zich gedragen als cowboys die Russische roulette spelen met het spaargeld van mensen en ondernemingen. Met alle gevolgen van dien. Overheidscontrole is noodzakelijk om het drama dat zich nu afspeelt in de toekomst te vermijden.

Daarom lijkt het mij aangewezen één bank in handen van de overheid te houden. Op die manier zijn we zeker dat minstens één bank zich bij haar basistaak houdt, kredietverlening garandeert, geen korte termijn winstmaximalisatie nastreeft en geen onverantwoorde risico's neemt. Daarnaast is natuurlijk plaats voor private banken. Het is niet nodig dat de overheid aandeelhouder is van alle banken. Maar het is wel nodig dat alle banken streng gecontroleerd worden. Wat banken mogen aanbieden en de manier waarop ze het aanbieden moet worden gereguleerd. En een sterke regulator, liefst op Europees niveau, moet dat bewaken.

Dirk Van der Maelen